BMI bij Hindostaanse afkomst: andere grenswaarden?

Veel mensen gaan ervan uit dat dezelfde BMI-waarden voor iedereen gelden. Toch laten internationale medische richtlijnen zien dat mensen met een Zuid-Aziatische, waaronder Hindostaanse, afkomst al bij een lagere BMI een verhoogd risico kunnen hebben op gezondheidsproblemen. Dat heeft gevolgen voor de beoordeling van overgewicht én voor de mogelijkheden van medisch afvallen.

Waarom is de BMI niet voor iedereen hetzelfde?

De Body Mass Index (BMI) is een eenvoudige berekening waarbij het lichaamsgewicht wordt gedeeld door de lengte in het kwadraat. Hoewel de BMI wereldwijd veel wordt gebruikt om overgewicht en obesitas in te schatten, houdt deze maat geen rekening met verschillen in lichaamsbouw, spiermassa of etnische afkomst.

Uit jarenlang internationaal onderzoek blijkt dat mensen met een Zuid-Aziatische afkomst, waaronder veel mensen met een Hindostaanse achtergrond, gemiddeld meer lichaamsvet hebben bij dezelfde BMI dan mensen van Europese afkomst. Bovendien wordt vet vaker opgeslagen rond de buik en rondom de organen. Dit zogenoemde viscerale vet hangt sterk samen met aandoeningen zoals diabetes type 2, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en leververvetting. Dat betekent dat iemand met een BMI van 24 volgens de algemene richtlijnen een gezond gewicht kan hebben, terwijl dezelfde BMI bij iemand met een Hindostaanse afkomst al kan samengaan met een verhoogd gezondheidsrisico.

Daarom adviseren verschillende internationale organisaties om bij Zuid-Aziatische populaties aangepaste BMI-afkappunten te gebruiken. Deze lagere grenswaarden helpen om gezondheidsrisico’s eerder te herkennen en tijdig leefstijl- of medische begeleiding aan te bieden.

Het is belangrijk om te benadrukken dat BMI slechts één hulpmiddel is. Een arts kijkt altijd naar het totaalplaatje, waaronder middelomtrek, bloeddruk, bloedsuikerwaarden, cholesterol, medische voorgeschiedenis en leefstijl.

Welke BMI-grenzen gelden voor mensen met een Hindostaanse afkomst?

Voor volwassenen met een Europese achtergrond wordt meestal uitgegaan van een BMI tussen 18,5 en 24,9 als gezond gewicht. Overgewicht begint vanaf een BMI van 25 en obesitas vanaf een BMI van 30.

Bij mensen met een Hindostaanse of andere Zuid-Aziatische afkomst worden vaak lagere grenswaarden gehanteerd, omdat gezondheidsrisico’s gemiddeld eerder toenemen. In de praktijk wordt meestal uitgegaan van:

• Een gezond gewicht bij een BMI tussen 18,5 en 22,9.
• Verhoogd gezondheidsrisico vanaf een BMI van 23.
• Obesitas vanaf een BMI van ongeveer 27,5.

Deze aangepaste grenswaarden zijn gebaseerd op aanbevelingen van onder andere de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en worden ook door verschillende medische beroepsgroepen gebruikt. Het betekent niet dat iedere persoon met een Hindostaanse afkomst automatisch gezondheidsproblemen ontwikkelt bij een lagere BMI. Wel geeft het artsen een beter uitgangspunt om het risico op chronische aandoeningen in te schatten.

Nederland behoort tot de landen waar relatief veel onderzoek is gedaan naar diabetes en hart- en vaatziekten bij mensen met een Hindostaanse achtergrond. Daarbij werd herhaaldelijk vastgesteld dat deze aandoeningen gemiddeld op jongere leeftijd en bij een lagere BMI kunnen voorkomen dan bij mensen van Europese afkomst. Juist daarom kan vroegtijdige begeleiding een belangrijk verschil maken.

» ONTDEK: Medisch afvallen Amsterdam

Wat betekent dit voor medisch afvallen?

Steeds meer mensen kiezen voor een medisch begeleid afvaltraject wanneer leefstijlveranderingen alleen onvoldoende resultaat geven. Daarbij wordt niet uitsluitend gekeken naar het lichaamsgewicht, maar vooral naar de gezondheidsrisico’s die samenhangen met overgewicht.

Voor mensen met een Hindostaanse afkomst kan dat betekenen dat een arts eerder beoordeelt of extra begeleiding wenselijk is. Niet omdat de BMI lager is, maar omdat het risico op bijvoorbeeld diabetes type 2, hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten eerder kan toenemen.

Tijdens een intake wordt daarom gekeken naar meerdere factoren. Naast de BMI spelen ook de middelomtrek, vetverdeling, laboratoriumuitslagen, medicijngebruik en eventuele bestaande aandoeningen een belangrijke rol. Op basis van deze informatie wordt bepaald welke behandeling het beste aansluit bij de persoonlijke situatie.

Een medisch afvalprogramma bestaat doorgaans uit een combinatie van voedingsadvies, beweging, gedragsverandering en regelmatige medische controles. Wanneer daar een medische indicatie voor bestaat, kan een arts ook beoordelen of medicatie voor gewichtsverlies geschikt is. Deze geneesmiddelen zijn geen vervanging van een gezonde leefstijl, maar kunnen bij zorgvuldig geselecteerde patiënten een waardevolle aanvulling vormen.

Het doel is niet alleen om kilo’s te verliezen, maar vooral om het risico op toekomstige gezondheidsproblemen te verlagen en de kwaliteit van leven te verbeteren. Zelfs een gewichtsverlies van ongeveer vijf tot tien procent van het oorspronkelijke lichaamsgewicht kan bij veel mensen al leiden tot verbeteringen van de bloedsuiker, bloeddruk en vetwaarden.

Conclusie

BMI is een waardevol hulpmiddel, maar niet voor iedereen hetzelfde. Bij mensen met een Hindostaanse afkomst kunnen gezondheidsrisico’s al toenemen bij een lagere BMI dan bij mensen van Europese afkomst. Daarom hanteren artsen regelmatig aangepaste grenswaarden om aandoeningen zoals diabetes type 2 en hart- en vaatziekten eerder op te sporen.

Wanneer afvallen ondanks een gezonde leefstijl niet lukt of wanneer er sprake is van een verhoogd gezondheidsrisico, kan een medisch begeleid afvaltraject uitkomst bieden. Een persoonlijk consult geeft inzicht in de mogelijkheden en helpt bij het kiezen van een behandelplan dat past bij uw gezondheid en doelen.

» ONTDEK: Medisch afvallen Amsterdam

Veelgestelde vragen

Waarom gelden andere BMI-grenzen voor Hindostanen?

Mensen met een Hindostaanse of Zuid-Aziatische afkomst hebben gemiddeld meer lichaamsvet en meer buikvet bij dezelfde BMI. Daardoor ontstaan gezondheidsrisico’s vaak eerder.

Is BMI nog wel betrouwbaar?

BMI blijft een bruikbaar screeningsinstrument, maar geeft nooit het volledige beeld. Daarom wordt de BMI altijd gecombineerd met andere gezondheidsmetingen.

Kan ik in aanmerking komen voor medisch afvallen met een lagere BMI?

Dat hangt af van uw persoonlijke situatie. Een arts beoordeelt onder andere uw BMI, medische voorgeschiedenis, eventuele aandoeningen en het totale gezondheidsrisico.

Is buikomvang belangrijker dan BMI?

Beide zijn belangrijk. Vooral overtollig buikvet is sterk verbonden met een verhoogd risico op diabetes en hart- en vaatziekten.

Betekent een Hindostaanse afkomst automatisch dat ik diabetes krijg?

Nee. Erfelijke aanleg speelt een rol, maar leefstijl, voeding, beweging, slaap en andere gezondheidsfactoren zijn eveneens van grote invloed.